पालघर प्रतिनिधी
बोईसर औद्योगिक पट्ट्यात Viraj Profiles Pvt. Ltd. या स्टील मॅन्युफॅक्चरिंग कंपनीच्या प्रकल्प विस्तारासंदर्भातील जनसुनावणी ८ एप्रिल २०२६ रोजी संमिश्र वातावरणात पार पडली. या सुनावणीत स्थानिक नागरिक, ग्रामस्थ आणि प्रशासन यांच्यात विविध मुद्द्यांवर सखोल चर्चा झाली—पण त्यातून उभा राहिला तो एक मूलभूत प्रश्न: विकासाचा वेग आणि पर्यावरणाची जपणूक यामधील समतोल नेमका कसा साधायचा?
सुनावणीदरम्यान काही ग्रामस्थांनी स्पष्टपणे मांडले की, अशा महत्त्वाच्या प्रकल्पांपूर्वी ग्रामसभेत सविस्तर चर्चा होणे आवश्यक आहे. लोकशाही प्रक्रियेतील हा प्राथमिक टप्पा वगळून थेट जनसुनावणी घेणे म्हणजे स्थानिकांचा आवाज दुय्यम ठरण्याचा धोका निर्माण होतो. त्यामुळे केवळ कायदेशीर प्रक्रिया पूर्ण करणे पुरेसे नसून, सामाजिक स्वीकारार्हताही तेवढीच महत्त्वाची आहे.
दुसरीकडे, काहींनी प्रकल्पाला समर्थन देत रोजगारनिर्मिती आणि स्थानिक अर्थव्यवस्थेला चालना मिळण्याची अपेक्षा व्यक्त केली. बोईसरसारख्या औद्योगिक क्षेत्रात अशा प्रकल्पांमुळे युवकांना नोकरीच्या संधी निर्माण होतात, हे वास्तव नाकारता येणार नाही. मात्र, रोजगाराच्या आश्वासनांइतकीच पर्यावरणीय जबाबदारीही कंपनीने स्वीकारणे गरजेचे आहे.
नदी, जलस्रोत आणि परिसरातील पर्यावरण यांचे
संरक्षण हा सुनावणीतील प्रमुख चिंतेचा मुद्दा ठरला. औद्योगिक प्रगतीसोबतच नैसर्गिक संसाधनांचे जतन करणे ही केवळ प्रशासनाची नव्हे तर उद्योगसंस्थांचीही नैतिक जबाबदारी आहे. अन्यथा, अल्पकालीन विकासाच्या बदल्यात दीर्घकालीन पर्यावरणीय हानीचा धोका संभवतो.
साधारण, मान, वारंगडे, बारीपाडा, सुतारपाडा आणि गुंडले येथील ३०० ते ४०० ग्रामस्थांनी या सुनावणीत सहभाग नोंदवून आपली मते मांडली. काही आक्षेप उपस्थित झाले असले तरी, अधिकाऱ्यांनी सर्व कायदेशीर प्रक्रिया पूर्ण करूनच सुनावणी पार पडत असल्याचे स्पष्ट केले.
शेवटी, प्रशासनाने जनसुनावणी पूर्ण झाल्याची घोषणा करत सर्व सहभागींचे आभार मानले. मात्र, ही केवळ औपचारिकता न राहता, पुढील निर्णय प्रक्रियेत स्थानिकांच्या सूचनांचा कितपत विचार होतो, यावरच या सुनावणीचे खरे महत्त्व ठरणार आहे.
निष्कर्ष असा की, बोईसरमधील ही जनसुनावणी केवळ एका प्रकल्पापुरती मर्यादित नसून, ती संपूर्ण औद्योगिक विकास मॉडेलवर प्रश्नचिन्ह उभे करणारी आहे. विकास हवा, पण तो लोकाभिमुख आणि पर्यावरणपूरक असायलाच हवा—हीच या चर्चेची खरी शिकवण आहे