जागरूक आवाज - ताज्या बातम्या आणि घडामोडी

२६ जानेवारी: केवळ प्रजासत्ताक दिन नव्हे, तर डॉ. बाबासाहेबांच्या 'न्याय' संकल्पाचा विजयोत्सव!

नवी दिल्ली/मुंबई: २६ जानेवारी हा दिवस भारताच्या इतिहासात केवळ एक राष्ट्रीय सण म्हणून ओळखला जात नाही, तर तो खऱ्या अर्थाने लोकशाही, समता आणि न्याय यांचा विजयदिन आहे. १९५० साली याच दिवशी भारताने आपले संविधान अंमलात आणून एका नव्या, प्रगत भारताचा पाया रचला. या ऐतिहासिक महाकार्यामागे ज्यांचे अहोरात्र कष्ट आणि बुद्धिमत्ता होती, ते महामानव म्हणजे भारतरत्न डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर.

संविधानाचे शिल्पकार आणि समतेचा पाया

भारतीय संविधान सभेच्या मसुदा समितीचे अध्यक्ष म्हणून डॉ. आंबेडकरांनी देशातील विविध भाषा, धर्म, जाती आणि विचारधारा यांना एका सूत्रात गुंफण्याचे अभूतपूर्व काम केले. त्यांनी देशाला जगातील सर्वात मोठे आणि सविस्तर संविधान दिले. हे संविधान केवळ कायद्याचे पुस्तक नसून शोषित, वंचित आणि उपेक्षित वर्गाला सन्मानाने जगण्याची हमी देणारा 'नव्या आयुष्याचा करार' ठरले आहे.

नागरिकांना मिळाले हक्क आणि सन्मान

२६ जानेवारी १९५० रोजी लागू झालेल्या संविधानाने भारताला 'सार्वभौम, समाजवादी, धर्मनिरपेक्ष आणि लोकशाही प्रजासत्ताक' म्हणून जगात ओळख मिळवून दिली. या संविधानामुळेच:

 ⬛ प्रत्येक नागरिकाला मतदानाचा समान अधिकार मिळाला.

 ⬛ अभिव्यक्ती आणि धर्मस्वातंत्र्य बहाल करण्यात आले.

 ⬛ दलित, आदिवासी, महिला आणि मागासवर्गीयांना शिक्षण व नोकरीत समान संधी उपलब्ध झाल्या.

अधिकार आणि कर्तव्यांची सांगड

डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांनी केवळ हक्क दिले नाहीत, तर जबाबदाऱ्यांचीही जाणीव करून दिली. “स्वातंत्र्य म्हणजे बेफिकिरी नव्हे, तर जबाबदारी” हा मोलाचा संदेश त्यांनी संविधानाद्वारे देशाला दिला. आजही जेव्हा समाजातील घटकांवर अन्याय होतो, तेव्हा हे संविधानच त्यांची 'ढाल' बनून उभे राहते.

संविधानाचा संकल्प हाच खरा उत्सव

आजच्या दिवशी केवळ ध्वजवंदन करणे पुरेसे नसून, संविधानातील मूल्यांचे जतन करणे आणि ती मूल्ये आत्मसात करणे हाच खरा संकल्प आहे. २६ जानेवारी हा डॉ. बाबासाहेबांच्या विचारांना सलाम करण्याचा आणि “मी संविधानाने घडवलेला भारतीय आहे” हे अभिमानाने सांगण्याचा दिवस आहे.

प्रजासत्ताक दिनी जागरूक आवाज